19 / در المزهر سيوطى 2 / 276 ، از كتاب مقاتل الفرسان او مطالبى برداشته شده . 20 / در يك مجموعهء منسوب به ابو عبيد مطالبى دربارهء ماورد فى القرآن من لغات القبائل ، از كتاب مفقود او غريب القرآن برداشته‌اند ، و برهامش كتاب التيسير عبد العزيز الديرينى متوفى 694 ه 1295 م در قاهره طبع شده 1310 ه « 1 » از روى اين آثار ابن سلام هروى دريافته مىتوانيم ، كه او تنها قارى قرآن و راوى آن نبوده ، بلكه در تمام علوم نقلى يعنى لغت عرب و حديث و تفسير و فقه استاد بوده و بنابرين عبد اللّه بن طاهر پوشنگى پادشاه هموطنش همواره او را دوست داشته و از برجسته‌ترين دانشمندان عصر خود مىشمرد . و زركلى علاوه بر آثار مذكور ، اين كتابها را هم از نسخه‌هاى خطى آثار او شمرده است : 21 / الطهور در حديث . 22 / ادب القاضى . 23 / المذكر و المونث . 24 / المقصور و الممدود در قرائت . 25 / الاحداث . 26 / النسب . « 2 » تفسير علم تفسير از مهم‌ترين علوم نقلى اسلاميست ، كه در دو قرن اول هجرى جزو علم حديث بود . بدين معنى كه احاديث نبوى مشتمل بر تمام معارف دينى بوده و مثلا يك راوى حديثى را روايت ميكرد ، كه در ان حكم فقهى بود . و در حديث ديگر شرح يكى از غزوات نبوى ، و در ديگرى تفسير كدام آيهء قرآنى ، و يا شرحى از كدام حالت اجتماعى داده مىشد ، بنابرين فقه و تفسير و اخلاق و سير همه اجزاى علم حديث بشمار ميرفت . و ما مىبينيم كه در صحاح سته و ديگر كتب معتبر احاديث ، ابواب خاصى در تفسير آيات قرآنى موجود ، و بر احاديثى احتواء مىكند ، كه در تفسير برخى از آيات قرآنى در موارد خاصى از طرف حضرت پيامبر ( صلعم ) القاء و ايراد شده است . « 3 »

--> ( 1 ) - بروكلمان 2 / 155 ( 2 ) - الاعلام 6 / 10 ( 3 ) - ضحى الاسلام 2 / 137